NIKE – CARYATID

Kilkumetrowa forma przypominająca fragment unoszącej się ku górze tkaniny wyrasta z trzech kłębów splecionych ze sobą lin wspinaczkowych, które stopniowo przechodzą w jedną strukturę. Forma pozostaje w napięciu pomiędzy ciężarem a lekkością, materią i ruchem, przywołując ślad nieobecnej postaci. Trzy splatające się elementy odwołują się do różnych wymiarów pamięci – osobistej, rodzinnej i zbiorowej – które wzajemnie się przenikają i tworzą wspólną historię.

Budulcem instalacji są używane liny wspinaczkowe należące do wybitnych polskich himalaistów. Każda z nich opatrzona jest etykietą zawierającą nazwę zdobytej góry, nazwisko wspinacza oraz imię kobiety, której obecność, codzienna praca i wsparcie były częścią tego osiągnięcia. Informacje te ujawniają się dopiero z bliska, pozwalając odkrywać indywidualne historie wpisane w większą opowieść.

Wybranie tej szczególnej dziedziny ma dla Aleksandry Piaseckiej wymiar osobisty. Artystka jest córką himalaisty Przemysława Piaseckiego, zdobywcy K2 (Magic Line - 1986 r.). W 2025 roku odwiedziła podnóża tej góry, a doświadczenie to stało się inspiracją do rozważań nad śladami, jakie pozostawiają ludzie, wydarzenia i relacje.

Projekt jest również kontynuacją zainteresowania artystki relacją pomiędzy rzeźbą i architekturą. Tak jak człowiek wyrasta w określonym środowisku, kontekście kulturowym i historycznym, tak również pamięć nie istnieje w próżni. Kariatyda jest elementem podtrzymującym konstrukcję, podobnie jak pamięć podtrzymuje naszą tożsamość.

Projekt nawiązuje do wyjątkowego dziedzictwa polskiego himalaizmu i osiągnięć Lodowych Wojowników, ale przede wszystkim jest próbą przywrócenia pamięci o tych, których obecność pozostaje niewidoczna. Aleksandra odkrywa historie kobiet – matek, żon, partnerów i córek – których codzienność i wsparcie współtworzyły wielkie osiągnięcia, choć rzadko stawały się częścią oficjalnej narracji. Granica pomiędzy historią a symbolem, pomiędzy tym, co zapisane, a tym, co istnieje jedynie jako echo czyjejś obecności, wydaje jej się szczególnie istotna.

Używane liny wspinaczkowe zachowują ślady czasu, wysiłku i drogi. Każda z nich jest świadectwem konkretnego doświadczenia, ale dopiero splecione razem tworzą całość. Monumentalna forma rzeźby staje się próbą nadania materialnej postaci pamięci – tej osobistej, rodzinnej i zbiorowej. Pojedyncze historie splatają się w tkankę kultury i trwają dłużej niż ich bezpośredni świadkowie. To, co pozostaje niewidoczne, często okazuje się fundamentem tego, co trwa najdłużej.

Projekt został wybrany w open call i zrealizowany w ramach VII Międzynarodowego Sympozjum Rzeźby Współczesnej w Orońsku.